Դեկտեմբերի մրցավազքը սկսվում է սեպտեմբերի կեսին, ոչ դեկտեմբերի առաջին օրը
Հայաստանի մերչային արդյունաբերության մեջ դեկտեմբերը ոչ թե սեզոն է, այլ ճգնաժամ, որը սկսվում է սեպտեմբերի վերջից։ Երբ բոլորը ցանկանում են Սուրբ ծննդյան խորհրդանշական իրերը մինչև դեկտեմբերի 15-ը, սեպտեմբերի վերջին օրերին արդեն ծանրաբեռնված են տպագրական հաստոցները, էմբրոդերի մեքենաները և տիգերի արտադրամասը։ Հետևաբար, նոյեմբերի կեսից սկսած ցանկացած նոր պատվեր արդեն հաջորդ տարվա հունվարի սկզբին է հասնում, եթե դրա ժամկետը դեկտեմբերից կարճ է։
Աշխատանքային ժամանակացույցը հոկտեմբերի սկզբից փոխվում է
Աշնանը արտադրության ծախսը մեծանում է ոչ միայն ժամկետով, այլև արժեքով։ Շեքսիտային տպումը պահանջում է 12 000–18 000 դրամ մեկ գույնի համար, բայց դեկտեմբերին այն աճում է մինչև 20 000–24 000 դրամ՝ պայմանավորված երկրում հավաքման գործոններով և մեքենաների վերանորոգման վճարներով։ Թմպրինտի ստեղծագործության գինը նույնպես փոխվում է 8 000–15 000 դրամից մինչև 11 000–19 000 դրամ, քանի որ թիթեղները պետք է պատվիրվեն ավելի վաղ, որպեսզի հասցնեն սեզոնին։ Այդ իրավիճակում հոկտեմբերին պատվիրած մերչը դեկտեմբերի համեմատ 15–20 տոկոսով էժան է, ոչ թե ավելի թանկ։
Ինչ է կատարվում հոկտեմբերին, ինչ՝ դեկտեմբերին
Հոկտեմբերին պատրաստվում է ընդհանուր ծրագիրը՝ հիմնական կոնցեպտը, բոլոր տիպերի նախնական նմուշները, իսկ նոյեմբերի կեսին արդեն գործարկվում է զանգվածային տպագրությունը։ Դեկտեմբերին հնարավոր է միայն փոքր չափի հավելումներ՝ հիմնական ծրագրի կողքին, ոչ թե նոր խոշոր պատվերներ։ Այդ պատճառով դեկտեմբերի 5-ից հետո նոր պատվեր ընդունելը նշանակում է պարտադրանք մեր մեքենաներին աշխատել հանգստյան օրերին և գները պահել ավելի բարձր, քան բնականոն ժամանակացույցը թույլ կտար։
Նույն նորմատուն ամեն տարի՝ ոչ թե խնայողություն, այլ ծրագրի խափանում
Մենք տեսնում ենք մի սովորական պատկեր։ Տարեվերջին ընկերությունը վերցնում է նույն նախորդ տարվա դիզայնը, փոխում տարեթիվը, դնում նույն տիպը և համարում, որ ծրագիրը կատարված է։ Դա ոչ թե խնայողություն է, այլ ծրագրի խափանման նշան։ Նույն տարվա նույն գույնը և տեսքը ոչ միայն չի տարբերվում աշխատակիցների սեղանին, այլև ցույց է տալիս, որ մարդիկ չեն ստացել իրենց նոր տարվա հույսը պատկերող ինչ-որ բան։ Հաջող ծրագիրը պահանջում է տարվա գույն, որը մեկ այլ է, քան նախորդ տարվա, և տեսք, որը համապատասխանում է ընթացիկ տրամադրությանը։
Հայաստանի գործարար միջավայրում տարեվերջյան մերչը հաճախ փոխանցվում է ոչ թե գործընկերներին, այլ սեփական աշխատակիցներին։ Դա նշանակում է, որ բացի տեխնիկական պայմաններից, կա նաև հուզական պայման։ Մարդը, ով ստանում է միևնույն իրը երրորդ տարին անընդմեջ, սկսում է համարել այն ոչ թե ուշադրության, այլ պարտադրանքի նշան։ Այդ պատճառով ծրագրի արդյունավետությունը չափվում է ոչ թե թվերով, այլ նրանով, թե արդյոք աշխատակիցը տարբերում է այս տարվա նվերը նախորդից։
Կոնկրետ թվեր՝ ինչն է փոխվում սեպտեմբերից դեկտեմբեր
Մեր արտադրամասերում սեպտեմբերի վերջից դեկտեմբերի կեսը համարվում է ամենածանրաբեռնված ժամանակահատվածը։ Սեպտեմբերի վերջին մեկ շաբաթվա ընթացքում մենք սովորաբար ընդունում ենք մոտ 12–15 նոր պատվեր, իսկ դեկտեմբերի առաջին շաբաթում արդեն այդ թիվը հասնում է 30–40-ի։ Այս աճը բնական է, բայց նաև ճնշում է արտադրական ժամանակացույցի վրա՝ մեքենաները ստիպված են լինում աշխատել երկու հերթափոխով, իսկ նյութերի գները սեզոնային աճ են գրանցում։ Այդ իրավիճակը լուծելու միակ ճանապարհը հոկտեմբերի սկզբի պատվերն է, որը մեզ թույլ է տալիս հանգիստ աշխատել մեկ հերթափոխով և պահպանել գները սեզոնի մակարդակից ցածր։ Սեպտեմբերի վերջին պատվիրված մերչը մեզ հնարավորություն է տալիս նաև ավելի ուշադիր լինել յուրաքանչյուր դետալի նկատմամբ, ինչը դեկտեմբերին հնարավոր չէ։ Հաճախորդները, ովքեր փորձել են երկու տարբերակները, միանշանակ նշում են, որ սեպտեմբերյան պատվերը շատ ավելի հանգիստ է զգացվում, և դրա որակը կայուն է մնում մինչև վերջնական փոխանցումը։ Այս պատճառով նորից պատվիրվող հաջորդ տարվա մերչը մենք առաջարկում ենք նախագծել հունվարից հետո ընդունելու հնարավորությամբ՝ թույլ տալով ծանրաբեռնված սեզոնից դուրս դառնալու նման ամբողջ համայնքին համար։
Տոնական ոճի ընտրությունը և կորպորատիվ մշակույթը
Տարեվերջյան մերչը պետք է համապատասխանի ընկերության կորպորատիվ մշակույթին, ոչ թե լինի նրա հակադրությունը։ Որոշ ընկերություններ ցանկանում են պահպանել խիստ կորպորատիվ ոճը նույնիսկ Սուրբ ծննդյան ժամանակ, իսկ մյուսները՝ թույլ են տալիս ավելի ազատ տոնական արտահայտություն։ Մենք սովորաբար առաջարկում ենք երկու տարբերակ՝ կոնսերվատիվ և ավելի ազատ, որպեսզի հաճախորդը կարողանա ընտրել իր մշակույթին համապատասխանող ուղին։ Այդ ընտրությունը պետք է արվի ծրագրի սկզբում, ոչ թե վերջում, երբ արդեն փոխելը դժվար է։ Հաճախորդները, ովքեր վստահում են մեզ այս ընտրության հարցում, սովորաբար ավելի բավարարված են վերջնական արդյունքով, քան նրանք, ովքեր փորձում են ինքնուրույն որոշել ամեն ինչ։
Թվեր, տիրաչներ և սեզոնային գներ
Տարեվերջյան մերչի գինը կախված է ոչ միայն տիպից, այլև ժամանակից։ Նույն իրը հոկտեմբերին 15–20 տոկոսով էժան է, քան դեկտեմբերին։ Ստորև ներկայացված թվերը վերաբերում են ՀՆՀ ներկայացուցիչ 20 տոկոսով և պահանջում են վերջնական հաստատում պայմանագրով։
Տարեվերջյան մերչի տիպերը և սեզոնային գները
| Իր | Տիրաչ | Հոկտեմբեր | Դեկտեմբեր | Մեթոդ |
| Աշխատակիցների տիգեր, փաթեթավորված | 50–250 հոգի | 8 500–14 000 AMD | 11 000–18 000 AMD | Էմբրոդեր |
| Սերվիսային բաժակներ | 40–200 հոգի | 5 500–9 000 AMD | 7 500–12 000 AMD | Թյուբ տպում |
| Կաշվե կամ դաջված պիտակներ | 30–150 հոգի | 3 500–7 500 AMD | 5 000–10 000 AMD | Դաջում, կարուսելի կտրում |
| Տարեվերջյան փաթեթ | 100–500 հոգի | 9 500–22 000 AMD | 13 000–28 000 AMD | Խառը մեթոդներ |
| Գործընկերային էլեկտրացիա | 10–30 հոգի | 14 000–30 000 AMD | 19 000–38 000 AMD | Լազեր, էմբրոդեր |
Սեպտեմբերի վերջին պատվիրված աշխատանքը սովորաբար ավարտվում է 14–18 աշխատանքային օրվա ընթացքում, հոկտեմբերի պատվերը՝ 18–22 օր, իսկ նոյեմբերի կեսից հետո պատվիրվածը՝ 25–35 օր, քանի որ արտադրությունը ծանրաբեռնված է և նույն ծավալը պահանջում է երկու անգամ ավելի շատ ժամանակ։ Այդ պատճառով այն ծրագրերը, որոնք սկսվում են սեպտեմբերի կեսից վաղ, հասցնում են ինչպես գնի, այնպես էլ որակի առումով։
Հետաքրքիր է, որ որոշ հայկական ընկերություններ սեպտեմբերի վերջին սկսում են տոնական գույների նմուշներ պատվիրել՝ առանց վերջնական որոշման։ Սա շատ լավ մոտեցում է, քանի որ թույլ է տալիս դեկտեմբերին ունենալ արդեն հաստատված տեսք և միայն վերջնական քանակի ճշգրտում կատարել։ Այս մեթոդը կոչվում է «նախնական գույների պատվեր» և այն կիրառվում է այն հաճախորդների կողմից, ովքեր արդեն հասկացել են սեզոնի ճնշումը։
Խոշոր ընկերությունների համար, որոնք ունեն տասնյակ անդամներից բաղկացած թիմ, մենք սովորաբար առաջարկում ենք միանգամից երեք տարբեր գույնային սխեմաներ՝ հիմնական, լրացուցիչ և հատուկ հավաքածուի համար։ Դա թույլ է տալիս յուրաքանչյուր ստորաբաժանման ստանալ իրեն համապատասխան տեսք՝ միաժամանակ պահպանելով ընդհանուր ոճը։ Փոքր ընկերությունների համար, որոնք ունեն 30–80 աշխատակից, ավելի հարմար է մեկ գույնային լուծում՝ երկու տարբեր տիպերով։ Այդ մոտեցումը խնայում է ժամանակը և նվազեցնում սխալների հավանականությունը։ Մեր փորձը ցույց է տալիս, որ ճիշտ ընտրված գույնային սխեման կարող է մեծացնել ծրագրի ընկալումը աշխատակիցների կողմից՝ առանց որևէ լրացուցիչ ծախսի։ Ուստի գույնի ընտրությունը պետք է լինի ծրագրի առաջին քայլերից, ոչ թե վերջին։