Ծավալային միտումներ
Վերջին երեք տարում միջին պատվերի ծավալը աճել է 18 տոկոսով: 2025 թվականին միջին պատվերի ծավալը կազմել է 470 միավոր՝ 2023 թվականի 400 միավորի համեմատ: ՏՏ ոլորտը ցուցադրել է ամենաարագ աճը՝ 30 տոկոս:
Ուղեցույց · Շուկայական վերլուծություն · B2B merch
Ուղեցույցը ներկայացնում է B2B merch շուկայի վերլուծական տվյալները Հայաստանում՝ ըստ ոլորտների, ծավալների, սեզոնայնության և արտադրանքի բնութաբանության: Քննարկվում են ծախսային բենչմարկներ, Pantone-ի և GSM-ի կիրառման վերլուծություն, սեզոնային գույցերի հաշվարկ, ինչպես նաև AECOC, AMCHAM և ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալների համադրում:
B2B merch շուկան Հայաստանում վերջին երեք տարում աճել է մոտ տասնհինգ տոկոսով՝ հասնելով տարեկան մոտ քսանհինգ միլիարդ AMD շրջանառության: Շուկայի վերլուծությունը պրոկուրեմենթի մասնագետների համար առաջնային գործիք է՝ բյուջետային պլանավորման, գնային ստրատեգիայի և մատակարարների ընտրության համար: Հայաստանի շուկան ունի մի շարք առանձնահատկություններ, որոնք չեն հանդիպում հարևան երկրների շուկաներում:
Ուղեցույցը հիմնված է Corp-Merch-ի ներքին վերլուծական շտեմարանի վրա, որը ձևավորվել է հայկական B2B շուկայում իրականացված ծրագրերի տվյալներից, AMCHAM Armenia-ի հաշվետվություններից և ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեի հրապարակային տվյալներից: Վերլուծությունը ծածկում է 2023-2026 թվականների ժամանակահատվածը և ներառում է համեմատական տվյալներ Վրաստանի, Իրանի և Թուրքիայի շուկաների հետ:
Հայաստանի B2B merch շուկան կառուցվածքային առումով բաժանվում է հինգ հիմնական ոլորտների՝ հեռահաղորդակցություն (35 տոկոս), ՏՏ (25 տոկոս), բանկային և ֆինանսական ծառայություններ (20 տոկոս), FMCG և մանրածախ (12 տոկոս), պետական հատված և ոչ առևտրային կազմակերպություններ (8 տոկոս): Յուրաքանչյուր ոլորտ ունի իր ծախսային մակարդակները և արտադրանքի նախասիրությունները:
Հեռահաղորդակցության ոլորտում (VivaCell-MTS, Beeline, Ucom, Telecom Armenia) մեկ աշխատակցի տարեկան ծախսը սովորաբար կազմում է 20,000-30,000 AMD, որը բարձր է միջին շուկայականից: Այս ոլորտի բնորոշ արտադրանքներն են բրենդային սմարթֆոնի պարագաները, պոլո վերնաշապիկները և գրասենյակային պարագաները: ՏՏ ոլորտը, որը ներկայացված է Picsart-ով, Krisp-ով, SoftConstruct-ով, նախընտրում է ավելի ժամանակակից դիզայն և տեխնոլոգիական արտադրանք:
Բանկային ոլորտի (Ամերիաբանկ, Արդշինբանկ, Converse Bank, Ardshininvestbank) մեկ աշխատակցի ծախսը կազմում է 25,000-40,000 AMD, որը ներառում է դասային, որակյին արտադրանք: Ֆինանսական հատվածը հատուկ ուշադրություն է դարձնում հավաստագրերին, հատկապես OEKO-TEX Standard 100-ին և ISO 9001-ին: FMCG-ում և մանրածախում մեկ աշխատակցի ծախսը սովորաբար 12,000-25,000 AMD է, քանի որ այս ոլորտն ունի սահմանափակ բյուջե: Պետական հատվածի ծախսերը կարգավորվում են ՀՀ հանրային գնումների օրենքով և սովորաբար կազմում են 8,000-15,000 AMD մեկ աշխատակցի համար:
Վերջին երեք տարում միջին պատվերի ծավալը աճել է 18 տոկոսով: 2025 թվականին միջին պատվերի ծավալը կազմել է 470 միավոր՝ 2023 թվականի 400 միավորի համեմատ: ՏՏ ոլորտը ցուցադրել է ամենաարագ աճը՝ 30 տոկոս:
GSM (գրամ քառակուսի մետրում) ցուցանիշը կարևոր է բամբակյա արտադրանքի համար: Հայկական շուկայում միջին GSM ցուցանիշը 2023 թվականին կազմել է 145-160, իսկ 2026 թվականին՝ 160-180: AQL մակարդակը բարձրագույն ոլորտներում 1.5 է, իսկ ստանդարտ ոլորտներում՝ 2.5:
85 տոկոս B2B merch պատվերներ օգտագործում են Pantone-ի ճշգրիտ համապատասխանեցում: Ամենապահանջված գույներն են՝ Pantone 286 C (կապույտ, բանկային ոլորտ), Pantone 349 C (կանաչ, ՏՏ), Pantone 186 C (կարմիր, FMCG): Հատուկ գույների կիրառումը բարձրացնում է արտադրանքի արժեքը 8-12 տոկոսով:
Տարեկան պատվերների 55-60 տոկոսը կենտրոնացված է սեպտեմբեր-դեկտեմբեր ժամանակահատվածում: Հունվար-հունիս ժամանակահատվածում պատվերների ծավալը սովորաբար կազմում է ընդամենը 20-25 տոկոս: Մարտ-մայիս ժամանակահատվածում կա երկրորդական գագաթնակետ՝ գարնանային միջոցառումների հետ կապված:
B2B merch հայկական շուկայում կան մի շարք հստակ միտումներ, որոնք ազդում են պրոկուրեմենթի պլանավորման վրա: Առաջին միտումը կայունության աճն է՝ սպառողները և գործարարները գնահատում են էկոլոգիապես մաքուր արտադրանքը: Հայկական շուկայում FSC սերտիֆիկացում ունեցող թղթե փաթերավորման պահանջարկը 2024 թվականից աճել է երեք անգամ, իսկ GRS-ը (Global Recycled Standard) դառնում է պարտադիր բանկային ծրագրերի համար:
Երկրորդ միտումը տեխնոլոգիական արտադրանքի աճն է՝ ՏՏ ոլորտի ընդլայնման և Picsart, Krisp նման ընկերությունների միջազգային ճանաչման շնորհիվ: Այս ոլորտում USB-C պայուսակների, MagSafe պատյանների և կայունացված էներգիայի պահեստային սարքերի պահանջարկն աճել է 45 տոկոսով: Սա ազդում է արտադրության ժամկետների վրա, քանի որ տեխնոլոգիական արտադրանքը սովորաբար արտադրվում է Չինաստանում և պահանջում է լրացուցիչ մաքսային ընթացակարգեր:
Երրորդ միտումը տեղական արտադրության վերածնունդն է: Հայաստանում վերջին երկու տարում բացվել է տասնյոթ նոր տպարան, որոնցից ութը մասնագիտացած է B2B merch արտադրության մեջ: Տեղական արտադրությունը թույլ է տալիս կրճատել մաքսային ծախսերը և արտադրության ժամկետները, սակայն սահմանափակ է հզորությամբ և մասշտաբայնությամբ: Տեղական մատակարարներից մեկը, որը մասնագիտացած է OEKO-TEX սերտիֆիկացված արտադրանքի մեջ, վերջերս ստացել է ISO 14001 հավաստագիր:
Հայաստանի B2B merch շուկան համեմատական առումով ավելի փոքր է Վրաստանից և Իրանից, սակայն ավելի կազմակերպված է, քան Թուրքիայի որոշ շրջաններում: Վրաստանի շուկայում միջին պատվերի ծավալը կազմում է 620 միավոր, մինչդեռ Հայաստանում՝ 470: Սա պայմանավորված է Վրաստանի խոշոր միջազգային բրենդների առկայությամբ, ինչպիսիք են Bank of Georgia-ն և TBC Bank-ը: Իրանի շուկան զգալիորեն ավելի մեծ է, բայց ենթարկվում է միջազգային պատժամիջոցների ազդեցությանը:
Ամերիաբանկի տարեկան ծախսը B2B merch-ի վրա կազմում է մոտ 120 միլիոն AMD, ինչը համապատասխանում է տարածաշրջանային միջինին: Կոնվերս Բանկի ծախսերը սովորաբար 35 տոկոսով ցածր են, քանի որ նրանք կենտրոնացած են ավելի քիչ, բայց ավելի որակյին ծրագրերի վրա: Արդշինբանկի ծախսերը վերջին տարում աճել են 22 տոկոսով՝ կապված մանրածախ ցանցի ընդլայնման հետ:
ՏՏ ոլորտում Picsart-ը տարեկան ծախսում է մոտ 80 միլիոն AMD merch-ի վրա, Krisp-ը՝ մոտ 45 միլիոն AMD, իսկ ավելի փոքր ընկերությունները՝ 5-15 միլիոն AMD: Հեռահաղորդակցության ոլորտում VivaCell-MTS-ը գտնվում է առաջատար դիրքում՝ տարեկան ծախսերով մոտ 200 միլիոն AMD, որից մոտ 60 տոկոսը բաժին է ընկնում վաճառքի կետերի արտադրանքին:
Հայաստանի B2B merch շուկան բաժանվում է հինգ հիմնական ոլորտների՝ հեռահաղորդակցություն (35 տոկոս), ՏՏ (25 տոկոս), բանկային և ֆինանսական ծառայություններ (20 տոկոս), FMCG և մանրածախ (12 տոկոս), պետական հատված (8 տոկոս): Յուրաքանչյուր ոլորտ ունի իր ծախսային մակարդակները:
Հայաստանի B2B merch շուկայում միջին GSM ցուցանիշը 2023 թվականին կազմել է 145-160, իսկ 2026 թվականին՝ 160-180: Այս աճը պայմանավորված է որակի պահանջների բարձրացմամբ և OEKO-TEX սերտիֆիկացման տարածմամբ, որը պահանջում է առնվազն 165 GSM մակարդակ:
Ամենապահանջված գույներն են՝ Pantone 286 C (կապույտ, բանկային ոլորտ՝ Ամերիաբանկ, Արդշինբանկ), Pantone 349 C (կանաչ, ՏՏ ոլորտ՝ Picsart, Krisp), Pantone 186 C (կարմիր, FMCG): Հատուկ Pantone գույների կիրառումը բարձրացնում է արտադրանքի արժեքը 8-12 տոկոսով:
Այս էջը վերաբերում է B2B merch շուկայի վերլուծական տվյալներին և միտումներին Հայաստանում: Corp-Merch-ը անկախ B2B merch մատակարար է:
ՀՀ Վիճակագրական կոմիտե, AMCHAM Armenia, Ամերիաբանկ, Արդշինբանկ, Converse Bank, VivaCell-MTS, Beeline, Ucom, Picsart և Krisp հղումները ոլորտի տեղեկատվական հղումներ են:
Ներկայացված տվյալները վերլուծական են և կարող են տարբերվել ըստ աղբյուրի: Ուղեցույցը չի ենթադրում որևէ կազմակերպության հետ պաշտոնական համագործակցություն: