Իրավական կարգավիճակ և ԱԱՀ-ի հաշվարկում

Իրավական կարգավիճակ և ԱԱՀ-ի հաշվարկում B2B merch պատվերների համար

B2B merch պատվերների ձևակերպման համար Հայաստանի Հանրապետությունում անհրաժեշտ է որոշել պատվիրատուի իրավական ձևը և հարկային ռեժիմը։ Հայաստանի Հարկային օրենսգիրքը սահմանում է մի քանի հիմնական իրավաբանական ձևեր՝ սովորական ընկերություն (ՍՊԸ), անհատ ձեռնարկատեր (Ա/Ձ), բաժնետիրական ընկերություն (ԲԲԸ), ինչպես նաև ոչ ռեզիդենտ ընկերությունների գրանցման հատուկ կարգ։ Յուրաքանչյուր ձև ունի իր առանձնահատկությունները հարկման, հաշվետվության և պատասխանատվության առումներով։

Հայաստանի Հանրապետությունում ԱԱՀ-ի ստանդարտ չափը կազմում է 20 տոկոս, որը կիրառվում է ինչպես ներքին շուկայում իրացվող ապրանքների, այնպես էլ ներմուծվող ապրանքների համար։ B2B merch պատվերների դեպքում ԱԱՀ-ն հաշվարկվում է պատվերի ընդհանուր արժեքից՝ ներառյալ արտադրանքի, տպագրության, փաթեթավորման և առաքման ծախսերը։ Հարկ վճարողների կարգավիճակ ունեցող կազմակերպությունները կարող են օգտվել ԱԱՀ-ի հաշվենշանման իրավունքից՝ պայմանով, որ վճարումները իրականացվում են բանկային փոխանցման միջոցով և ուղեկցվում են էլեկտրոնային հաշվի ձևակերպմամբ։

Էլեկտրոնային հաշվի ձևակերպումը Հայաստանում պարտադիր է դարձել 2019 թվականից և կիրառվում է բոլոր B2B գործարքների համար, որտեղ գործարքի արժեքը գերազանցում է 300,000 Հայկական դրամը։ Հաշիվ-ապրանքագիրը պետք է պարունակի պատվիրատուի և մատակարարի ՀՄՍՏ համարները, գործարքի ամսաթիվը, ապրանքների մանրամասն ցուցակը, գումարը՝ առանց ԱԱՀ-ի և ԱԱՀ-ով, ինչպես նաև վճարման եղանակը։ Հաշիվ-ապրանքագրի վավերականությունը ապահովվում է Հայաստանի Հարկային կոմիտեի կողմից տրամադրված էլեկտրոնային ստորագրությամբ։

B2B merch պատվերների հաշվետվությունը Հայաստանում ներկայացվում է Հարկային կոմիտեին ամսական կտրվածքով, որը պետք է ներկայացվի հաշվետու ժամանակահատվածին հաջորդող ամսվա 20-ից ուշ չէ։ Հաշվետվությունը ներառում է իրացման ծավալը, գնումների ծավալը, ԱԱՀ-ի հաշվարկը և վճարման ենթարկվող գումարը։ Հաշվետվության ուշացման դեպքում կիրառվում են տույժեր՝ ըստ Հայաստանի Հարկային օրենսգրքի, որոնք կարող են կազմել չվճարված գումարի որոշակի տոկոս։

Ոչ ռեզիդենտ մատակարարներից ստացված ծառայությունների համար, որոնց արժեքը գերազանցում է 100,000 Հայկական դրամը, կիրառվում է հետվճարի մեխանիզմ՝ հայաստանյան կողմի կողմից ԱԱՀ-ի պարտադիր վճարում որպես հարկային գործակալ։ Այս մեխանիզմը պահանջում է հայտարարագրի ներկայացում Հարկային կոմիտեին յուրաքանչյուր եռամսյակի ավարտից հետո 20 օրվա ընթացքում։ Հետվճարի գործընթացը ներառում է նաև հաշվետվության պարտադիր ներկայացում, որը հաստատվում է Հայաստանի Հարկային կոմիտեի կողմից։

Իրավաբանական ձևեր

ՍՊԸ, Ա/Ձ, ԲԲԸ, ոչ ռեզիդենտ գրանցում

ԱԱՀ-ի ստանդարտ չափ

20%

Էլեկտրոնային հաշիվ

Պարտադիր է 300,000 AMD-ից բարձր գործարքների համար

Հաշվետվության ժամկետ

Ամսական, հաջորդ ամսվա 20-ից ուշ չէ

Հետվճարի շեմ

100,000 AMD (ոչ ռեզիդենտ մատակարար)

Պլանավորման ժամանակացույց՝ հարկային ձևակերպումից մինչև վճարում

Իրավական կարգավիճակի ձևակերպման և ԱԱՀ-ի հաշվարկման գործընթացը B2B merch պատվերների համար կազմված է չորս հիմնական քայլերից։ Յուրաքանչյուր քայլ ունի իր ժամկետները և պահանջները, որոնց պահպանումը երաշխավորում է պատվերի իրավական մաքրությունը։

1. Պատվիրատուի ՀՄՍՏ (TIN) համարի ստուգում Հայաստանի Հարկային կոմիտեի տվյալների բազայում (1 աշխատանքային օր)
2. Պատվերի ԱԱՀ-ի հաշվարկ և արտադրանքի դասակարգում ըստ Հայաստանի Հարկային օրենսգրքի (1-2 աշխատանքային օր)
3. Էլեկտրոնային հաշվի ձևակերպում և ստորագրում համակարգի միջոցով (1 աշխատանքային օր)
4. Վճարման կատարում, հաշվետվության ներկայացում և վերջնական հաշվարկ (1-3 աշխատանքային օր)