Ինչու՞ են հայկական ընկերությունները ընտրում տեղական մատակարար

Մատակարարի մոտվորությունը ընդդեմ իմպորտի էժանության

Մատակարարի մոտվորությունը հաճախ դիտարկվում է որպես «ավելի թանկ, բայց հարմար» տարբերակ։ Փաստացի, դա միայն հարմարություն չէ, այլև որոշակի ծախսային առավելությունների ամբողջություն, որոնք ի հայտ են գալիս ժամանակի ընթացքում։ Առաքման ժամկետը Հայաստանից դուրս՝ Չինաստանից կամ Թուրքիայից, սովորաբար 14-ից 45 օր է, իսկ Հայաստանի ներսում՝ 1-ից 7 օր։ Այս տարբերությունը նշանակում է, որ տեղական մատակարարի հետ գնորդը կարող է ավելի ուշ վերջնականացնել պատվերի մանրամասները՝ ունենալով ժամանակ կոնկրետ մանրամասները փոխելու համար, ինչը միջազգային մատակարարի դեպքում հնարավոր չէ։

Մոտվորության երկրորդ առավելությունը փորձնակի նմուշի հնարավորությունն է։ Տեղական մատակարարի հետ աշխատանքում փորձնակի նմուշը կարող է արտադրվել 5-ից 10 օրվա ընթացքում, իսկ միջազգայինի հետ՝ 21-ից 35 օրում, որից հետո դեռ անհրաժեշտ է մաքսային ձևակերպում։ Փորձնակի նմուշի արագ ստացումը գնորդին հնարավորություն է տալիս տեսնելու արտադրանքը վերջնական վճռից առաջ և փոփոխություններ կատարելու՝ առանց ուրական ռիսկի։

Մոտվորության երրորդ առավելությունը վերահսկողությունն է։ Տեղական արտադրությունը գնորդին թույլ է տալիս այցելել արտադրամաս, տեսնել արտադրության ընթացքը, ստուգել որակի վերջնական մակարդակը և վերացնել թերությունները տեղում։ Միջազգային արտադրության դեպքում այս հնարավորությունը փաստացի բացակայում է։

Սեփական լեզվով սպասարկումը և հաղորդակցման արագությունը

Սեփական լեզվով սպասարկումը թվում է ակնհայտ առավելություն, սակայն դրա ազդեցությունը ավելի խորն է, քան կարծում ենք։ Երբ գնորդը միջազգային մատակարարի հետ քննարկում է արտադրանքի մանրամասները՝ օգտագործելով անգլերեն կամ ռուսերեն, յուրաքանչյուր հաղորդագրություն պահանջում է լրացուցիչ ժամանակ՝ ճշգրիտ նշանակությունը պարզաբանելու համար։ Տեղական մատակարարի հետ նույն հաղորդագրությունը տևում է րոպեներ, այլ ոչ թե ժամեր։

Արագության տարբերությունը կարևոր է հատկապես արտակարգ իրավիճակներում։ Երբ միջազգային մատակարարից ստացված արտադրանքում հայտնաբերվում է թերություն, գնորդը պետք է բացատրի խնդիրը օտար լեզվով, և մատակարարը պետք է հասկանա այն ճիշտ։ Սխալի հավանականությունը բարձրանում է յուրաքանչյուր լեզվական շղթայում։ Տեղական մատակարարի հետ գնորդը կարող է ցույց տալ խնդիրը լուսանկարով կամ տեսանյութով, և մատակարարը անմիջապես հասկանում է, թե ինչ է պետք անել։

Սեփական լեզվով սպասարկումը նաև կարևոր է փաստաթղթերի համար։ Հաշիվ-ապրանքագրերը, համաձայնագրերը և ակտերը, որոնք պատրաստվում են հայերեն, հեշտությամբ կարդացվում են գնորդի ընկերության կողմից։ Օտար լեզվով պատրաստված փաստաթղթերը հաճախ պահանջում են թարգմանություն, ինչը կրկին ավելացնում է ինչպես ժամանակը, այնպես էլ արժեքը։

Թերի և վերակատարումների ռիսկի տնտեսական կշիռը

Թերի և վերակատարումների ռիսկը հազվադեպ է ներառվում գնանշման մեջ, սակայն դա կարող է լինել ամենաթանկ ծախսը։ Երբ հազար հատ արտադրանքից երեսուն հատը վերադարձվում է թերության պատճառով, գնորդը կորցնում է ոչ միայն վերակատարման արժեքը, այլև ժամանակը, որը պետք է տրամադրվի վերակատարման համար, և հաճախ՝ վերջնական իրադարձությունը բաց թողնելու ռիսկը։ Տեղական մատակարարի հետ վերակատարումը կատարվում է արագ, և թերությունը կարող է վերացվել մինչև փոխադրողին հանձնելը։

Միջազգային մատակարարի հետ իրավիճակը սովորաբար բարդ է։ Թերությունը հայտնաբերվում է միայն բեռը ստանալուց հետո, վերակատարման համար արտադրանքը պետք է վերադարձվի արտադրող երկիր, ինչը կարող է տևել 30-ից 60 օր, և վերադարձված արտադրանքը սովորաբար ոչ ոք չի վճարում։ Գումարային ծախսը կարող է գերազանցել սկզբնական գնի 50 տոկոսը։

Վերակատարման ռիսկի կանխարգելման միակ արդյունավետ միջոցը փորձնակի նմուշի պարտադիր պատվերն է, որը տեղական մատակարարի հետ արժե մոտավորապես AMD 8,000-ից 35,000, իսկ միջազգայինի հետ՝ AMD 35,000-ից 90,000 և տևում է 5-ից 35 օր։ Այս ծախսը պետք է հաշվի առնել գնանշման մեջ։

Ե՞րբ է իմպորտն իրականում հաղթում

Չնայած տեղական մատակարարի առավելություններին, կան հստակ իրավիճակներ, երբ իմպորտը իրականում լավագույն տարբերակն է։ Այս իրավիճակները բնութագրվում են մի քանի հատկանիշներով, և դրանց ճանաչումը կարևոր է կայացված որոշման համար։

Առաջին իրավիճակը արտադրանքի տեսակն է, որը Հայաստանում չի արտադրվում կամ արտադրվում է սահմանափակ քանակությամբ։ Տեխնիկական սարքեր, էլեկտրոնիկա, հատուկ նյութերից պատրաստված արտադրանքները սովորաբար պետք է ներմուղվեն։ Տեղական մատակարարը սովորաբար առաջարկում է վերավաճառքի սխեմայով, սակայն վերավաճառքի գինը սովորաբար 30-ից 60 տոկոսով ավելի բարձր է, քան ուղղակի ներմուղումը։

Երկրորդ իրավիճակը մեծ ծավալի ստանդարտ արտադրանքն է, որը չի պահանջում որևէ անհատականացում և ունի երկար կյանքի տևողություն։ Օրինակ՝ ստանդարտ գրիչների կամ պարզ պայուսակների մեծ խմբաքանակները կարող են էժան լինել Չինաստանից կամ Թուրքիայից, եթե ընկերությունը կարող է սպասել 30-45 օր և ընդունել մաքսային վճարների բեռը։

Երրորդ իրավիճակը, երբ իմպորտը հաղթում է, բացառիկ դիզայն է, որը պահանջում է մասնագիտացված արտադրություն, որը Հայաստանում չկա։ Օրինակ՝ ամենավերջին տեխնոլոգիաներով արտադրված պատկերասփռոցները կամ հատուկ նյութերով պատրաստված մետաղական արտադրանքները կարող են իմպորտի արդարացիք լինել։ Սակայն նույնիսկ այս դեպքերում կարևոր է հաշվարկել ժամանակի արժեքը, մաքսային վճարները և վերակատարման ռիսկը, որպեսզի որոշումը տնտեսապես հիմնավորված լինի։

Որոշման կայացման ժամանակացույցը

Մատակարարի ընտրությունը որոշում է, որը պետք է կայացվի ծրագրի սկզբում, և դրա համար պահանջվում է հստակ հաջորդականություն։ Սխալ ընտրությունը կարող է ոչ միայն ավելացնել ծախսը, այլև ձախողել ամբողջ ծրագիրը, և սա է պատճառը, որ որոշման գործընթացը պետք է լինի կառուցված և փաստաթղթավորված։

1. Առաջին քայլ. Պահանջների ձևակերպում — Ձևավորվում են արտադրանքի տեսակը, քանակը, ժամկետը, որակի պահանջները և բյուջետային սահմանները։
2. Երկրորդ քայլ. Մատակարարների նախնական գնահատում — Կատարվում է տեղական և միջազգային մատակարարների սկզբնական համեմատություն՝ ըստ արտադրանքի հասանելիության, ժամկետների և սպասարկման լեզվի։
3. Երրորդ քայլ. Գնանշումների ստացում և համեմատություն — Ստացված գնանշումները համեմատվում են ոչ միայն ըստ գնի, այլև ըստ ժամկետների, թաքնված ծախսերի և վերակատարման հնարավորությունների։
4. Չորրորդ քայլ. Փորձնակի նմուշի արտադրություն — Ընտրված մատակարարից պատվիրվում է փոքր քանակի նմուշ՝ վերջնական որոշումից առաջ։
5. Հինգերորդ քայլ. Վերջնական պատվեր և պայմանների համաձայնեցում — Հաստատված մատակարարի հետ համաձայնեցվում են վերջնական պայմանները, ժամկետերը և վճարման կարգը։