Կորպորատիվ արտադրանքի մատակարարների ընտրության հարցում և գնահատման մոտեցում

Ինչո՞ւ հենց հարցումը

Երբ գնորդը դառնում է համեմատության մեջ, ընդհանուր սովորաբար պատասխանում է ունենալ չորս տոկոս։ Այս տոկոսը բավարար է ընտրությունների համար, բայց բավարար չէ այն գործընթացի համար, որի հետևում է պատվեր, որի վերարտադրումը տևում է մեկ տարի, և որի որակը ստուգում են ստացողները՝ ոչ թե գնողը։ Այդ իրավական և մասնավոր տարբերության միջև մեկ տոկոսային տարբերությունը բավարար չէ՝ որովհետև մնացած իննն տոկոսը կարող է փոխարինել կրկնակին պատվերի ժամկետը, երբ հենց նոր պատվերը ավելի թանկ էր։

Հարցումը ոչ թե գրասենյակ ձևակերտ է, այլ գործիք, որի միջոցով կարող է ինքնուրույն պատճառը դարձնել հաստատելի՝ համաձայնության ձևակերպմամբ։ Այն ստեղծում է մեկ ընդհանուր նյութ՝ այն, որի հիման վրա համեմատվում են պատասխանները, և դա նվազեցնում է հետագա բանախոսությունը բոլոր կողմերի միջև։ Եթե հարցումը ստուգված չէ ստուգվող չափով, այն դառնում է թղթ՝ որը փակում է կողմերի թվաբանությունը և թույլ է տալիս մի քայլով անցնել համաձայնության փուլին՝ առանց ստուգելու, թե ինչ է ստացվել։

Տեսակարարը՝ այնտեղ, որտեղ պատվերը քննվում է

Հարցումը սկսվում է նպատակի մակարդակից, ոչ թե գնից։ Գնային հարցումը սկսում է աշխատանքի նկարագրությունից՝ այն պարտավորություններով, որոնք պետք է կատարվեն մատակարարի կողմից, ինչպես նաև այն պահանջներով, որոնք պետք է բավարարվեն առանց լրացուցիչ նշման։ Հենց այստեղ պատվերը ստիպվում է իր վերջնակ բյուջեի մեջ բաշխել քանակական և որակային պահանջներ, որոնք հետո կարող են չափվել այնպես, որ դրանք համեմատվեն պատասխանողների միջև։

Երկրորդ բաժինը նյութների բնական բնականության համատեղ նշանակում է։ Տեսակների նկարագրությունը պետք է որոշի նյութը՝ բամբակ, բարեր, պոլիեստեր կամ սինթետիկային մանյակներ, հյուսվածքի խտությունը, և մեծությունը՝ հիշարկելի չափերով, ոչ թե ընդհանուր համաձայնակցական նկարագրությամբ։ Երրորդ բաժինը բենդավորման մեթոդն է՝ տպագրում, մետալ, սուլթ, հետո տպում կամ պատվերով պարագանների պատրաստում, ինչպես նաև յուրաքանչյուր տեսակի համար թույլատրելի չափերի սահմանումը։

Չորրորդ բաժինը լրացուցիչ պահանջների ցանկն է։ Այն պետք է ներառի անկողների համազգեստի անպայմանակցային պարտությունը, ուղեղի այն պահանջը, որ արտադրանքը չի պատկելու տոնական սահմաններից դուրս, ինչպես նաև հավաստացումը և համապատասխանության պահումները։ Հինգերորդ բաժինը պատվերի կրկնում է՝ այն բացահայտում է ամենաշատ թյութային սխալումները, քանի որ պատվերը կրկնվում է տարին մեկ անգամ կամ ավելի հաճախ, և արդյունքը պետք է համապատասխանի մնա։ Եթե պատվերը չի կրկնվում, ապա այս բաժինը զուգահեռ կարևորություն չունի, բայց պատվերը դեռ ունի աշխատանքային նշանակություն՝ որպես հիմք հետևյալ պատվերների համար։

Գնահատման մատրիցային պատվերը

Հարցումը կարող է լինել մեկ էջ, բայց գնահատման մատրիցան պետք է լինի բավարար։ Եթե գնահատումը հիմնվում է միայն գնի վրա, այդ մոտեցումը համապատասխան է միայն հաստուն, ստանդարտ պատվերների համար։ Արտադրանքի դեպքում գինը ընդհանուր ծախսի միայն մասն է՝ մնացածը կրում են ներմուծումը, մաքսերը, պահեստային պահպանումը, պահուստային ծախսը և բացահայտումների վճարը։

Ուստի գնահատման մատրիցայում առաջին տողում ամբողջ պատվերի արժեքը դիտարկվում է, իսկ հետո՝ առանձին գնահատումներով՝ որակ, ժամկետ, ստուգում, ֆինանսական պայմաններ և ռիսկի մակարդակ։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս պատասխանների միջև ճշգրիտ տարբերակել իրական որակի տարբերությունը՝ առանց դրա փոխարեն գների տարբերությունը թափով թողնել։

Մատրիցայում բոլոր դաշինջների միջև պետք է լինի կշռույք։ Եթե մեկ դաշինջի առաջատրումը միայն որակ է, իսկ մյուսին՝ հիմնականում գին, ապա համակշռումը դառնում է անկայուն և կողմերին ստիպում է ընտրել զուգահեռ իրենց համար ավելի թանկ տարբերակ։ Մեկը պետք է որոշում բոլոր մասնագիտացված դիրքերը։ Այսպես ընտրությունը դառնում է արժե՞քի հարց, ոչ թե առանձնահատկությունների գիշխ։

Նմուշի հանրաքվեները և ժամանակացույցը

Հարցումը բախվում է երկու ճգնող պահից՝ ժամկետից և նմուշի արդյունքից։ Առաջինը պահում է ինքնուրույնը կատարելու հնարավորությունը, երկրորդը՝ արժե համոզել մի հարցին, որին դեռ ոչ ոք չի պատասխանել։ Ուստի ժամկետը պետք է լինի իրական բայց բավարար, և նմուշի հանրաքվեները՝ բազմակողծության հենց այն չափով, որք էլ որոշում է որակը։

Որակի տարբերակումը հաճախ թանկ է և՛ ժամկետով, և՛ գնով, ինչի պատճառով նմուշային գործընթացը պետք է ունենա հակաստում։ Այդ հակաստումը կարևոր է ոչ թե հաճախորդի, այլ մատակարարի համար՝ որովհետև նոր պատվերի դեպքում արդյունքը պետք է լինի նույն որակը, առանց այն նույն ժամկետով։ Եթե նմուշային գործընթացը տեսանելի է և ստուգվում է, մատակարարը ձեռք է բերում արժեք, որը իրավապես դժվար է ձևակերպել հենց գնով։

Ժամանակացույցը պետք է ներառի նաև տվյալների ստացման հանրաքվեները։ Եթե հարցումն ավարտվում է տվյալների հանրաքվեներով, բայց պատվերը սկսվում է միայն հետո, ապա ժամկետը կնվազում է։ Բավական է, որ հարցումը սահմանի ժամկետը հաշիվ չստանա ներկայացման պահանջից, որտեղ պարտադիր ներկայացում չկա, բայց հատվող ժամանակահատված ունենա, երբ ուղղակի հարցնելու հնարավորություն կա։

Ամենահաճախ հանդիպող կարմիր դրվանքները

Առաջին կարմիր դրվանքը անորոշ գնառն է։ Հայաստանական և միջազգային շուկաներում գնառը կարող է տարբերվել մինչև տոկոսների չափը՝ կախված չափից, նյութից և բենդավորման մեթոդից։ Եթե գնառը կիրառվում է բոլոր տեսակների վրա, ապա պատասխանների միջև համեմատելիությունը կորչում է, նույնիսկ եթե գնորդը մտադիտում է բոլոր պատասխանները։ Սկզբում պետք է պահանջվի տեսակային գնառների համապատասխանություն՝ որպեսզի առաջին քայլում նույն հիմքը կիրառվի բոլորի դեպքում։

Երկրորդ կարմիր դրվանքը ժամկետի թույլությունն է՝ կողմերից մեկը նշում է ժամկետ, իսկ մյուսը հայտարարում է, որ ժամկետը պայմանավորված է։ Այսպիսին պատվերի կեսը հայտնվում է միայն պայմանավորումից հետո։ Երրորդ կարմիր դրվանքը որակի հարցն է՝ դրա համար պետք է նշվի ոչ թե ընդհանուր բարձր որակ, այլ չափելի ցուցանիշներ՝ կարմիր, բացություն, կարի պլուկություն, նյութի կշռույք։ Չորրորդ կարմիր դրվանքը վերջին գործարկումն է՝ միակ մատակարարին պայմանավորումը՝ բացառելով մյուսներին, որի պատճառը սովորաբար մատակարարի ներկայացուցման հզորությունը հենց այն հակաստումն է, որը նախատեսում էր բացակայություն։

Ինչպես ամեն ցանկի համար, այս խորհումշատական կապով բացահայտելի չէ, թե մատակարարը իրավական հնարավորություն ունի տվել այն՝ թե պահումները չեն կատարվում։ Եթե պատվերը մոտեցում է ժամկետին և անհամապատասխան է, ապա համապատասխան պարտավոր պարտությունները չեն գործում։ Այս իրավական պահը հարցումում պետք է նշվի հստակ, քանի որ հենց դա է տում պատասխաններին ճիշտ համապատասխանել գնառի հետ։

Հարցումի նվազագույն բովանդակություն

Տեսակարար, նյութ, բենդավորում, քանակ և ժամկետ

Պատասխանների ստացման ժամկետ

7-10 աշխատօր՝ նմուշների պահանջով 14 օր

Մնացած պատվերների համար տեսակներ

3-5 տարբեր գնառներ՝ նույն չափով իրականացված քանակով

Գնահատման առաջատրում

Որակ, գին, ժամկետ, ստուգում, պայմաններ, ռիսկ

Պատվերի անվճար գործարկման ժամկետ

3-5 աշխատօր՝ նույնականացման կողմից հետո

Պլանավորման ժամանակացույց

1. Առաջին շաբաթ. Նախադրում և կարճ շարժում — ձևակերտվում է տեսակարարի կոշտ կողմը՝ չափ, նյութ, բենդավորում, հասցե և ժամկետ՝ դրանք առանձին գրառումներով, որոնք հետո չեն կարող սխալվել առաջարկի մեջ։
2. Երկրորդ շաբաթ. Հարցումը և մատրիցա — նույն փաստաթղթը ուղարկվում է մատակարարներին՝ նույնական ժամկետով, իսկ գնահատման մատրիցան սահմանվում է մատակարարներից առանձին՝ հայտարարվելու համար՝ հետո արժե համեմատելու։
3. Երրորդ շաբաթ. Պատասխանների ստուգում — յուրաքանչյուր պատասխան ստուգվում է կայունության վրա՝ նույն տեսակարարը չի բավարարում, եթե պատասխանը չի պահում տոկոսները, ժամկետը կամ որակի չափանիշները։
4. Չորրորդ շաբաթ. Նախապես և պատվեր — փոքր թյութային պատվերը ստուգվում է ոչ թե բայց լրիվ ծավալով, այլ իրական քանակով՝ նախագծի շրջանում հենց մի փոքր մասը՝ մեկ համաճարակային մասի հետ։

Այն, ինչ հենց պատասխանը չի պահում

Ամենահաճախ պատասխանը մուտքում է որակի հենց վերջին բանակցությունը՝ երբ պատվիրատուն արդեն ունի հիմնական տեղեկությունը։ Այդ պահին ոչ մի կարևոր մաս չի մնում։ Հենց այստեղ է միջազգային և տեղական մրցույթի տարբերությունը՝ տեղական շուկայում կապի, հուսալիության և համապատասխանության հիմքը հաճախ ավելի ուժեղ է, քան ստուգումների ցանկը։ Երբ հարցումը պահանջում է ավելի շատ փաստաթուղթ տալ մի տոկոսային տարբերության դեպքում, մրցույթի մասնակցությունը նվազում է՝ ոչ թե որովհետև պահանջը ավելի բարձր է, այլ այն պահիվ՝ չափը պատվերի չափի հետ չի համաչափ։

Հայաստանի փոքր շուկայում այս մոտեցումը հատկապես արդյունավետ է խոշոր պատվերների համար, որտեղ փաստաթուղթների պահանջը կարող է զգալիորեն բարձր լինել պատվերի արժեքի նկատմամբ։ Այդ դեպքում արդյունավետ է պահանջել երեք հիմնական ցուցանիշ և թողնել մնացածը պայմանավորել ըստ պատվերի մակարդակի։

Երրորդ դիտարկումը մասին պետք է կարդալ իրավական կողմը՝ ինչպես է ստանում և պահվում փաստաթղթը, թե ո՞վ է պատասխան տեխստի վերլուծման համար, և ինչպե՞ս է դադարվում պատվերը, եթե հայտանում է կողմնակի թերությունը։ Հենց դրա բացառումն է առավելահաճախ պատճառը, որի համար հետագա լռությունը դառնում է դժվար։ Արտահանման և տրանսպորտային հարցումների դեպքում այս հատվածը պետք է լինի առանձնացված և դրույթ ունենա պարտադիր։

Վերջինը՝ պարտադիր է, որ գնահատման փուլը ներառի հաշիվարկման քայլը՝ առանձնին գին, առանձնին արտադրություն, առանձնին տրանսպորտ և առանձնին պետական հարկ։ Հենց այս բաժնից է սկսվում ճշգրիտ համեմատությունը, և հենց այստեղ է ստուգվում պատասխանը իրավապե՞ս ամբողջությամբ է տալիս գնառ կամ ոչ։ Մատակարարների մեծ մասը այս բաժինը թաքնում է համաընդհանուր գնի մոտ, ինչի պատճառով համեմատությունը կորչում է ավելի ուշադիր քայլով։

Հենց սա է այն տարբերությունը, որը տարբերում է ճիշտ հարցում ստուգված գնահատումից։ Ճիշտ հարցումը չի պահանջում շատ փաստաթղթ, այն պահանջում է շատ քիչ կողմնակիներ, բայց դրանք պետք է լինեն ճիշտ տեղում։ Երբ հարցումը բավարարում է ինքնուրույն լարությանը, պատասխանների միջև տարբերը հայտնվում է ոչ թե որովհետև մեկը ավելի փաստաթուղթ է տվել, այլ որովհետև մեկը ավելի ճշգրիտ է համապատասխանել իրական պատվերին։