Ուղեցույց · B2B merch · Հայաստան
Կորպորատիվ merch ներմուղում Հայաստան. մաքսային և ԱԱՀ կանոններ
Ուղեցույցը նախատեսված է պրոկուրեմենթի մասնագետների, ֆինանսական տնօրենների և մաքսային հարցերով զբաղվող մասնագետների համար: Հինգ բաժնից բաղկացած ուղեցույցը բացատրում է ԵՏՄ ազատ առևտրի ռեժիմը, 20% ԱԱՀ-ի հաշվարկումը, մաքսային վճարները և փաստաթղթային պահանջները ԵՏՄ-ից և այլ երկրներից ներմուղման համար:
Ինչու՞ է մաքսային կարգավորումը կարևոր կորպորատիվ merch ներմուղման համար
Հայաստանում կորպորատիվ merch ներմուղումը ենթարկվում է ՀՀ ՊԵԿ-ի կարգավորմանը, ԵԱՏՄ մաքսային օրենսգրքին և ՀՀ հարկային օրենսդրությանը: Մաքսային կարգավորումը որոշում է ներմուղման արժեքի 10-25%-ը, ուստի սխալ կարգավորումը կարող է զգալիորեն մեծացնել B2B merch ծրագրի վերջնական արժեքը: Փորձառու գնորդները միշտ հաշվարկում են մաքսային վճարները պատվերի ձևակերպման փուլում՝ սխալ բյուջետային հաշվարկումներից խուսափելու համար:
Մաքսային կարգավորումը տարբերվում է ըստ ներմուղման երկրի. ԵԱՏՄ երկրներից (Ռուսաստան, Ղազախստան, Բելառուս, Ղրղզստան) ներմուղումը կատարվում է ազատ մաքսատուքերի ռեժիմում՝ հակադարձ գանձման կիրառմամբ: ԵՄ-ից և այլ երկրներից ներմուղումը կատարվում է ըստ նպատակակետի երկրի կանոնների՝ մաքսատուքերի և ԱԱՀ-ի հաշվարկով: Փորձառու ներկրողները միշտ նախապես ուսումնասիրում են արտադրության երկրի համապատասխանությունը՝ մաքսային վճարների չափը ճիշտ հաշվարկելու համար:
ՀՀ հարկային օրենսդրությունը սահմանում է 20% ԱԱՀ ներմուղվող արտադրանքի համար (բացառությամբ ՀՀ Կառավարության կողմից սահմանված արտոնյալ ցուցակների): ԱԱՀ-ն գանձվում է մաքսային արժեքի վրա, որը ներառում է ապրանքի արժեքը, տրանսպորտը և ապահովագրությունը (CIF): Փորձառու ներկրողները միշտ հաշվարկում են ԱԱՀ-ն մաքսային արժեքից, ոչ թե միայն ապրանքի արժեքից, ինչը հաճախ ավելացնում է վերջնական գինը 3-5%-ով:
ԵԱՏՄ ազատ առևտրի ռեժիմ և հակադարձ գանձում
ԵԱՏՄ անդամ երկրներից (Ռուսաստան, Ղազախստան, Բելառուս, Ղրղզստան) Հայաստան ներմուղվող B2B merch արտադրանքը ենթարկվում է հատուկ ռեժիմի՝ ազատ մաքսատուքերից, սակայն հակադարձ գանձման կիրառմամբ: Հակադարձ գանձումը նշանակում է, որ մաքսատուքերը գանձվում են ոչ թե ներկրողից, այլ արտադրողից (որը գտնվում է ԵԱՏՄ տարածքում): Սա ուղղված է կանխելու ԵԱՏՄ ներքին շուկայում մաքսատուքերի կրկնակի գանձումը: Փորձառու ներկրողները միշտ ստուգում են արտադրողի գրանցման վայրը և ԵԱՏՄ ռեժիմի կիրառման իրավասությունը:
Հակադարձ գանձման ռեժիմում ԱԱՀ-ն գանձվում է Հայաստանի տարածքում՝ մաքսային մարմնի կողմից, սակայն մաքսատուքերը վճարվում են ԵԱՏՄ տարածքում արտադրողի երկրում: Հայաստանի համար սա նշանակում է, որ մաքսատուքերի բացակայությունը բարելավում է ներմուղման արժեքը 5-15%-ով՝ կախված արտադրանքի կարգից: Փորձառու ներկրողները միշտ պահանջում են արտադրողից ծագման վկայական (Certificate of Origin)՝ ԵԱՏՄ ռեժիմի կիրառման հաստատման համար:
ԵԱՏՄ ոչ պատշաճ կիրառման դեպքում ներկրողը կարող է ենթարկվել լրացուցիչ մաքսային վճարների և տույժերի: Փորձառու մատակարարները սովորաբար տրամադրում են լիարժեք փաստաթղթային սպասարկում ԵԱՏՄ ռեժիմի ճիշտ կիրառման համար: Փոքր մատակարարները կարող են չունենալ այս փորձը և ստեղծել վտանգ սխալ կիրառման: ՀՀ ՊԵԿ-ը իրականացնում է ստուգումներ՝ հակադարձ գանձման ճիշտ կիրառման համար:
ԵՄ-ից և այլ երկրներից ներմուղման կարգը
ԵՄ-ից (Գերմանիա, Ֆրանսիա, Իտալիա, Լիտվա և այլն) և այլ երկրներից (Չինաստան, Վիետնամ, Հնդկաստան, Թուրքիա, Իրան) ներմուղվող B2B merch արտադրանքը ենթարկվում է ընդհանուր մաքսային կարգի՝ մաքսատուքերի գանձմամբ և 20% ԱԱՀ-ով: Մաքսատուքերի չափը կախված է արտադրանքի կարգից (HS code) և կարող է տատանվել 0%-ից մինչև 20%-ի սահմաններում: Տեքստիլի արտադրանքի մաքսատուքը սովորաբար 10-15% է, իսկ էլեկտրոնային արտադրանքինը՝ 5-10%:
Ներմուղման ԱԱՀ-ն հաշվարկվում է մաքսային արժեքի վրա (CIF + մաքսատուք), որը սովորաբար կազմում է ընդհանուր արժեքի 5-25%-ը: Փորձառու ներկրողները միշտ նախապես հաշվարկում են ԱԱՀ-ն վերջնական գնի մեջ՝ հաճախորդին ճշգրիտ գնառաջարկ տրամադրելու համար: Սխալ ԱԱՀ հաշվարկը կարող է հանգեցնել բյուջետային շեղումների և մաքսային վեճերի:
Փաստաթղթային պահանջները ԵՄ-ից ներմուղման համար ներառում են մաքսային հայտարարագրում (Customs Declaration), առևտրային հաշիվ-ապրանքագիր (Commercial Invoice), փաթեթային ցուցակ (Packing List), ծագման վկայական (Certificate of Origin), տրանսպորտային փաստաթղթեր (Bill of Lading կամ Air Waybill), ապահովագրության վկայական և սերտիֆիկատների թարգմանություն: Փորձառու մաքսային միջնորդները (customs brokers) սովորաբար կարող են արագացնել մաքսային ձևակերպումը և խուսափել սխալներից:
Մաքսային վճարների հաշվարկ և օպտիմալացման մեթոդներ
Մաքսային վճարների հաշվարկը ներառում է հինգ տարր՝ ապրանքի արժեքը, տրանսպորտային ծախսերը, ապահովագրությունը, մաքսատուքերը և ԱԱՀ-ն: Յուրաքանչյուր տարր ունի սեփական հաշվարկման կանոնները, որոնք կախված են արտադրանքի կարգից և ծագման երկրից: Փորձառու ներկրողները միշտ պահանջում են մաքսային միջնորդից կանխատեսվող վճարների մանրամասն բաշխում՝ բյուջետային ճշգրտության համար:
Մաքսային վճարների օպտիմալացման մեթոդներից են ԵԱՏՄ երկրներից ներմուղման նախընտրությունը, փոքր խմբաքանակների միավորումը, մաքսային արժեքի օպտիմալ ներկայացումը և մաքսային միջնորդների օգտագործումը: Փորձառու ներկրողները սովորաբար խուսափում են ապրանքի արժեքի ուռճացումից, որը կարող է հանգեցնել պատժամիջոցների: Փոխարենը, նրանք օգտագործում են մաքսային արժեքի ճիշտ հաշվարկում և բոլոր ծախսերի ներառում:
Մաքսային արժեքի ճիշտ հաշվարկումը ներառում է ապրանքի FOB արժեքը, տրանսպորտի արժեքը (CFR), ապահովագրության արժեքը (CIF), մաքսատուքերի հաշվարկումը HS կոդի հիման վրա, և ԱԱՀ-ի հաշվարկումը մաքսային արժեքից: Փորձառու ներկրողները միշտ հաշվարկում են մաքսային վճարները պատվերի ձևակերպման փուլում՝ հետագա բյուջետային շեղումներից խուսափելու համար:
Հաճախորդների իրավունքները և մաքսային բողոքարարության կարգը
Հայաստանի ՀՀ ՊԵԿ-ը ապահովում է հաճախորդների իրավունքների պաշտպանությունը մաքսային վեճերում: Հաճախորդների իրավունքներից են մաքսային ձևակերպման մասին տեղեկատվություն ստանալու իրավունքը, մաքսատուքերի հաշվարկման ստուգման իրավունքը, և մաքսային որոշման բողոքարարության իրավունքը: Փորձառու ներկրողները միշտ պահպանում են մաքսային փաստաթղթերի լիարժեքությունը բողոքարարության հնարավորության դեպքում:
Մաքսային բողոքարարության կարգը ներառում է երեք փուլ՝ մաքսային մարմնին բողոքի ներկայացում (30 օրվա ընթացքում), բողոքի քննարկում (60 օրվա ընթացքում), և վարչական դատարանի դիմում (30 օրվա ընթացքում): Փորձառու ներկրողները միշտ օգտագործում են իրավաբանական խորհրդատվություն բարդ մաքսային հարցերում: ՀՀ Սահմանադրական դատարանը վերջնական ատյան է մաքսային վեճերի համար:
Փորձառու ներկրողները միշտ պահանջում են մաքսային մարմնից մաքսատուքերի հաշվարկման մանրամասն բացատրություն: Սա հատկապես կարևոր է HS կոդի որոշման դեպքերում, որտեղ մաքսատուքերի չափը կարող է տարբերվել ըստ արտադրանքի նպատակի: Փորձառու մաքսային միջնորդները սովորաբար կարող են ճիշտ որոշել HS կոդը և խուսափել սխալ դասակարգումից:
Հաճախ տրվող հարցեր. B2B merch ներմուղում Հայաստան
Որքա՞ն է 20% ԱԱՀ-ը B2B merch ներմուղման համար
Հայաստանում B2B merch արտադրանքի ներմուղումը ենթարկվում է 20% ԱԱՀ-ի, որը հաշվարկվում է մաքսային արժեքի վրա (CIF + մաքսատուք): ԵԱՏՄ երկրներից ներմուղման դեպքում կիրառվում է հակադարձ գանձում: ԱԱՀ-ն սովորաբար կազմում է ընդհանուր արժեքի 5-20%-ը՝ կախված մաքսատուքի չափից:
Ի՞նչ է ԵԱՏՄ հակադարձ գանձման ռեժիմը B2B merch-ի համար
Հակադարձ գանձումը ներառում է ԵԱՏՄ երկրներից (Ռուսաստան, Ղազախստան, Բելառուս, Ղրղզստան) Հայաստան ներմուղվող արտադրանքի մաքսատուքերի գանձումը ոչ թե Հայաստանում, այլ ԵԱՏՄ տարածքում արտադրողի երկրում: Սա ուղղված է կանխելու ԵԱՏՄ ներքին շուկայում կրկնակի մաքսատուքերի գանձումը: Հայաստանի համար սա նշանակում է մաքսատուքերի բացակայություն, որը բարելավում է ներմուղման արժեքը 5-15%-ով:
Որո՞նք են ԵՄ-ից B2B merch ներմուղման մաքսատուքերը
ԵՄ-ից B2B merch ներմուղման մաքսատուքերը կախված են արտադրանքի կարգից (HS code): Տեքստիլի արտադրանքի համար մաքսատուքը սովորաբար 10-15% է, պայուսակների համար՝ 5-10%, էլեկտրոնային արտադրանքի համար՝ 0-5%, իսկ խմիչքի պարագաների համար՝ 5-10%: ԱԱՀ-ն գանձվում է 20% մաքսային արժեքի վրա: Փորձառու ներկրողները միշտ ստուգում են HS կոդը պատվերի ձևակերպման փուլում:
Որո՞նք են մաքսային ձևակերպման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը
Մաքսային ձևակերպման համար անհրաժեշտ են մաքսային հայտարարագրում (Customs Declaration), առևտրային հաշիվ-ապրանքագիր (Commercial Invoice), փաթետային ցուցակ (Packing List), ծագման վկայական (Certificate of Origin), տրանսպորտային փաստաթղթեր (Bill of Lading կամ Air Waybill), ապահովագրության վկայական և սերտիֆիկացումների թարգմանություն: Փորձառու մաքսային միջնորդները կարող են հեշտացնել ձևակերպումը:
Ինչպե՞ս է ներմուղվող արտադրանքի վնասի պատասխանատվությունը բաշխվում
Միջազգային ներմուղման դեպքում վնասի պատասխանատվությունը սովորաբար բաշխվում է տրանսպորտի պայմաններին (Incoterms) համապատասխան: FOB-ի դեպքում վնասի պատասխանատվությունը փոխանցվում է նավահանգստում ապրանքի բեռնման պահից, իսկ CIF-ի դեպքում՝ նպատակակետի նավահանգստում ապրանքի հանձնման պահից: DDP-ի դեպքում մատակարարը պատասխանատու է մինչև նպատակակետ: Փորձառու ներկրողները միշտ սահմանում են Incoterms-ը պայմանագրում:
Որո՞նք են մաքսային վճարների օպտիմալացման մեթոդները
Մաքսային վճարների օպտիմալացման մեթոդներից են ԵԱՏՄ երկրներից ներմուղման նախընտրությունը (մաքսատուքերի բացակայություն), փոքր խմբաքանակների միավորումը (մաքսային ձևակերպման ծախսերի կրճատում), մաքսային միջնորդների օգտագործումը (սխալներից խուսափում), HS կոդի ճիշտ որոշումը (մաքսատուքերի օպտիմալ չափ) և ներկրման ժամանակի պլանավորումը (մաքսային գործակալությունների ծանրաբեռնվածության խուսափում): Փորձառու ներկրողները միշտ կիրառում են այս մեթոդները:
Այս էջը տեղեկատու է հայկական B2B պրոկուրեմենտի մասնագետների, ֆինանսական տնօրենների և մաքսային հարցերով զբաղվող մասնագետների համար: Corp-Merch-ը անկախ B2B merch մատակարար է: ՀՀ ՊԵԿ, ԵԱՏՄ մաքսային օրենսգիրք, HS կոդ, Incoterms, CIF, FOB, DDP, OEKO-TEX, REACH, GRS, FSC, HayPost հղումները ոլորտի ստանդարտ հղումներ են. դրանք չեն ենթադրում գործընկերություն որևէ մաքսային մարմնի, միջազգային կազմակերպության կամ սերտիֆիկացման մարմնի հետ: